ಜೋಳ ಅಥವಾ Sorghum/Jowar ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ನೀರು, ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆ, ಮತ್ತು ಬರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಉತ್ಪಾದನೆ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಜೋಳ ರೈತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಳೆ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಳಕ್ಕೆ ಆಹಾರ, ಪಶು ಆಹಾರ, ಮಿಶ್ರಧಾನ್ಯ, ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಜೋಳದ ಬೇಡಿಕೆ ದಿನೇದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಜೋಳಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಮಣ್ಣು–ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕಳೆ–ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕೊಡುವ ತಂತ್ರಗಳುವರೆಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಓದಿ : ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ: ನಿಮ್ಮ ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಗ್ಯಾರಂಟಿ!
ಜೋಳಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ
ಜೋಳ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಬರಸಹಿಷ್ಣು ಬೆಳೆ.
ಕೆಳಗಿನ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ:
- ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು
- ಮಧ್ಯಮ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು
- ಚುರುಕು ನೀರು ಹೋಯುವ ಮಣ್ಣು
- ಜೈವಿಕಾಂಶ ಹೊಂದಿರುವ ಮಧ್ಯಮ ಫಲಶೀಲ ಮಣ್ಣು
ತಾಪಮಾನ:
👉 25°C – 32°C ಜೋಳ ಬೆಳೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ.
ಹಂಗಾಮುಗಳು:
- ಖರಿಫ್ (ಜೂನ್–ಜುಲೈ)
- ರಬಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್–ನವೆಂಬರ್)
ಬೇಸಿಗೆ ಜೋಳಕ್ಕೂ ಈಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ರೈತರು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಜೋಳ ಬೆಳೆದು ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಜೋಳ ಜಾತಿಗಳು (High Yielding Varieties)
ಖರಿಫ್ ಜಾತಿಗಳು
- M 35-1
- Jowar-14
- Jowar-16
- Jowar-30
- JH-35
- CSV 15, CSV 16, CSV 23
ರಬಿ & ಫೋಡರ್ ಜಾತಿಗಳು
- M 35-1 (ಬರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ)
- CSV 44F (ಉತ್ತಮ ಫೋಡರ್ ಜಾತಿ)
- CSV 2217 (ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ದಪ್ಪ ಕಾಂಡ)
ಈ ಜಾತಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ:
👉 8–20 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್/ಎಕರೆ,
ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ 👉 25–30 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್/ಎಕರೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಭೂಮಿಯ ತಯಾರಿ
ಜೋಳಕ್ಕೆ ಮಣ್ಣು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು, ಗಾಳಿಸಂಚಾರ ಯುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು.
- ಮೊದಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು
- ನಂತರ 1–2 ಹರೋಯಿಂಗ್ ಮಾಡಿ ಮೃದುವಾಗಿಸುವುದು
- ಪ್ರತಿ ಏಕರೆ 2–3 ಟನ್ ಕೊಳೆಗೇರಿದ ಗೋಮಯ/ಕಂಪೋಸ್ಟ್ ಸೇರಿಸುವುದು ಮಣ್ಣಿನ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ
- ಉತ್ತಮ ಜೈವಿಕಾಂಶವು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಗೂ ಸಹಾಯಕ
ಬಿತ್ತನೆ ವಿಧಾನ & ಸಮಯ
ಹಂಗಾಮು ಪ್ರಕಾರ ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯ
| ಹಂಗಾಮು | ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯ |
|---|---|
| ಖರಿಫ್ | ಜೂನ್ – ಜುಲೈ |
| ರಬಿ | ಅಕ್ಟೋಬರ್ – ನವೆಂಬರ್ |
ಬಿತ್ತನೆ ಅಂತರ (Spacing)
- ಸಾಲು – 45 ಸೆಂ.ಮೀ
- ಗಿಡ – 10–12 ಸೆಂ.ಮೀ
- ಬೀಜ ಪ್ರಮಾಣ – 4–5 ಕೆಜಿ/acre
ಸರಿಯಾದ ಅಂತರ ಜೋಳಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು, ಗಾಳಿಸಂಚಾರ, ಹಾಗೂ ರೋಗ ಕಡಿಮೆ ಆಗಲು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಗೊಬ್ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆ (Recommended Fertilizer Dose)
ಜೋಳಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ NPK = 40:20:0 kg/acre
ನೈಟ್ರಜನ (N) ನೀಡುವ ಕ್ರಮ
- 50% – ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ
- 50% – 30–35 ದಿನದಲ್ಲಿ Top dressing
Micronutrients (ಮೈಕ್ರೋ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು)
- ಜಿಂಕ್ ಸಲ್ಫೇಟು – 10–12 kg/acre
- ಮ್ಯಾಗ್ನೀಷಿಯಂ & ಸಲ್ಫರ್ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರೆ ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಪೂರೈಕೆ
ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷಾ ವರದಿ (Soil test report) ಆಧಾರವಾಗಿ ಗೊಬ್ಬರ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ 20–25% ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆ (Irrigation Management)
ಜೋಳವು ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರೂ, ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ:
- ಅಂಕುರಣ ಹಂತ
- ಸಂಪುಟ ಹುಟ್ಟು ಹಂತ (Booting stage)
- ಪುಷ್ಪೀಕರಣ–ಕೋಶ ತುಂಬುವ ಹಂತ
ನೀರು ನಿಲ್ಲುವಂತಾಗಿದರೆ ಬೇರು ಕುಲುಷಣ (Root rot) ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.
ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣೆ (Weed Management)
ಕಳೆಗಳು ಜೋಳದಲ್ಲಿ 30–40% ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.
ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಕಳೆಯುವಿಕೆ
- 15–20 ದಿನ – ಮೊದಲ ಕಳೆಗೈಯುವುದು
- 35–40 ದಿನ – ಎರಡನೇ ಕಳೆಗೈಯುವುದು
ರಸಾಯನಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣೆ
- Atrazine – 0.5 kg/acre (ಬಿತ್ತನೆ ನಂತರ, ಮಳೆ ಮುನ್ನ)
ಕಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಜೋಳದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ರೋಗ–ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣೆ
ಮುಖ್ಯ ರೋಗಗಳು
- ಸ್ಮಟ್ (Smut)
- ಹಳ್ಳಿ/ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ (Blast)
- ಟಿಕ್ಯಾ (Leaf blight)
ಉಪಾಯಗಳು:
- ಬೀಜ ಶೋಧನೆ: Thiram/Carbendazim 2–3 g/kg
- Mancozeb 2 g/litre – ಎಲೆರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಮುಖ್ಯ ಕೀಟಗಳು
- ಶೂಟ್ಫ್ಲೈ
- ಸ್ಟೆಮ್ ಬೋರರ್
- ಮಿಡತೆಗಳು
ಉಪಾಯಗಳು:
- Chlorpyriphos / Quinolphos ಸ್ಪ್ರೇ
- ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು
- ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕಳೆ ಕಡಿಮೆ ಇರಿಸುವುದು
ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ
- ಗಿಡವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಣಗಿದಾಗ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ
- ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ → 15–25 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್/acre
- ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ → 30 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ವರೆಗೆ ಸಾಧ್ಯ
- ಫೋಡರ್ ಜೋಳ → 250–300 ಕುಂಟೆಗಳು/acre
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿದ ಧಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಜೋಳ ಬೆಳೆ ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಾಭದಾಯಕ ಸಲಹೆಗಳು
- ಮಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಗೊಬ್ಬರ ನೀಡಿದರೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ
- ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದರೆ 20–30% ಹೆಚ್ಚು yield
- ಜೋಳದೊಂದಿಗೆ ತರಕಾರಿ/ಕಡಲೆ/ಹುರುಳಿ ಮಿಶ್ರಕೃಷಿ ಮಾಡಿದರೆ ಹೂಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆ + ಲಾಭ ಹೆಚ್ಚು
- ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಿ ಮಾರಾಟಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ
- ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಜಾತಿ + ಟಾಪ್ ಡ್ರೆಸಿಂಗ್ = ಹೆಚ್ಚು ದಾಣ್ಯ ಧರಿತ ಕೊಂಬು
ಸಾರಾಂಶ
ಜೋಳ ಕಡಿಮೆ ಹೂಡಿಕೆ, ಕಡಿಮೆ ನೀರು, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ರೋಗ–ಕೀಟ ತೊಂದರೆಯೊಂದಿಗೆ ರೈತರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಳೆ. ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಜಾತಿಗಳು, ಸರಿಯಾದ ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯ, NPK ಗೊಬ್ಬರ, ಮತ್ತು ಕಳೆ–ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದರೆ, ಪ್ರತಿ ಏಕರಿಗೂ 25–30 ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಧ್ಯ.